Mülteci, Göçmen ve Sığınmacı Kimlere Denir ?

Suriye’de patlak veren iç savaş sonrası ülkemize gelmeye başlayan Suriye vatandaşlarıyla birlikte bu kavramlara daha da aşina olmaya başladık. Ancak hala mülteci, göçmen ve sığınmacı kavramları arasında ki temel farklar bilinmemekte. Bu farkları anlatmak amacıyla bu yazıyı hazırladım.

Mülteci kime denir?

Sözlükte ki tanımıyla ; Vatandaşı olduğu ülke dışında olan ve “ırkı, dini, tabiiyeti, belirli bir sosyal gruba mensubiyeti
veya siyasi düşüncesi nedeniyle zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu” için
vatandaşı olduğu ülkeye dönemeyen veya dönmek istemeyen kişilere mülteci denir.

Mültecilerin Hukuki Durumuna Dair Cenevre Sözleşmesine göre yalnızca Avrupa’dan gelen sığınmacılar ülkemizde “mülteci” olarak addedilmektedir.

Şartlı mülteci kime denir ?

Avrupa ülkeleri dışında meydana gelen olaylar sebebiyle; ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi düşüncelerinden dolayı zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu için vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve bu ülkenin korumasından yararlanamayan, ya da söz konusu korku nedeniyle yararlanmak istemeyen yabancıya veya bu tür olaylar sonucu önceden yaşadığı ikamet ülkesinin dışında bulunan, oraya dönemeyen veya söz konusu korku nedeniyle dönmek istemeyen vatansız kişiye statü belirleme işlemleri sonrasında verilen statüyü ifade eder.

Üçüncü ülkeye yerleştirilinceye kadar, şartlı mültecinin Türkiye’de kalmasına izin verilir.

Türkiye, 1951 tarihli Cenevre Sözleşmesini, 1. maddesindeki mekân bakımından öngörülen seçme hakkını kullanarak “Coğrafi Kısıtlama” ile kabul etmiştir. Buna göre şartlı mülteci; Avrupa dışında meydana gelen olaylar nedeniyle, mülteci tanımındaki şartlara haiz olduğunu iddia ederek, üçüncü ülkelere iltica etmek üzere Türkiye’den uluslararası koruma talebinde bulunan kişidir. *

* İç işleri bakanlığı göç idaresi müdürlüğü

Sığınmacı kime denir?

Mülteci olarak uluslararası koruma arayan ancak statüleri henüz resmi olarak tanınmamış kişilere sığınmacı denir. Bu terim genellikle mülteci statüsü almaya yönelik başvurularının hükümet ya da Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) tarafından karara bağlanmasını bekleyen kişiler için kullanılmaktadır. Statüleri resmi olarak tanınmamış olsa dahi sığınmacılar vatandaşı oldukları ülkelerine zorla geri gönderilemezler.

   Göçmen kime denir?

Maddi ya da sosyal durumlarını iyileştirmek gibi sebeplerle kendi ülkeleri dışında bir ülke veya bölgeye göç eden kişilere göçmen denir. Mülteciden farklı olarak göçmen, ülkesinden zulme uğrayacağından korktuğu için değil, eğitim ve çalışma gibi sosyokültürel ya da ekonomik nedenlerle ve kendi isteğiyle ile ayrılan kişidir. Göçmenler, vatandaşı oldukları ülkelerin korumasından yararlanmaya devam etmektedirler.

 

Düzensiz göçmen kime denir ?

Maddi imkânsızlık ya da suç kaydı olması sebebiyle vatandaşı olduğu ülkeden diğer bir ülkeye
yasa dışı yollardan ulaşmaya çalışan, göç ettiği ülkede kalmak için yasal bir hakkı bulunmayan
ve o ülkenin yasalarını ihlâl ederek giriş yapan kişilere düzensiz (yasadışı) göçmen denir.

Vatansız kime denir ?

Kendi yasalarının işleyişi içinde hiçbir devlet tarafından vatandaş olarak sayılmayan kişilere
vatansız kişiler denir.

 

*Tanımlar çeşitli kaynaklardan derlenmiştir.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir